လူတိုင်း ဒဏ်ရာတွေနဲ့ ကြီးခဲ့ကြတယ်။
တချို့က ပိုကြီးတယ်။
တချို့က သေးတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒဏ်ရာ မရှိတဲ့ လူ မရှိဘူး။
ဒီဒဏ်ရာတွေ ပေါ်မူတည်ပြီး
ကိုယ် လူတွေကို ဘယ်လို တွယ်တာလဲ ကွာသွားတယ်။
စိတ်ပညာမှာ ဒါကို Attachment Style (တွယ်တာပုံ ပုံစံ) လို့ ခေါ်တယ်။ John Bowlby (ဂျွန် ဘောလ်ဘီ) နဲ့
Mary Ainsworth (မေရီ အိန်းစ်ဝပ်) တို့ သုတေသန လုပ်ခဲ့ကြတယ်။
ပုံစံ ၄ မျိုး ရှိပါတယ်။
ပထမ — Secure Attachment (လုံခြုံစွာ တွယ်တာခြင်း)
ငယ်ငယ်က မိဘ ကို ယုံကြည်လို့ ရခဲ့တယ်။
ငိုရင် လာတယ်။ လိုရင် ရှိတယ်။
ဒါကြောင့် လူကြီးဖြစ်လာတော့
ဆက်ဆံရေးမှာ ယုံကြည်တတ်တယ်။
ချစ်တဲ့သူ ကို နီးရဲတယ်။
သူ့ Space (နေရာ) ကိုလည်း ပေးနိုင်တယ်။
“ငါ ကိုယ့်ကိုကိုယ် ယုံတယ်။ နင့်ကိုလည်း ယုံတယ်” ဆိုတဲ့
ခံစားချက်နဲ့ နေနိုင်တယ်။
ဒုတိယ — Anxious Attachment (စိုးရိမ်စွာ တွယ်တာခြင်း)
ငယ်ငယ်က မိဘ ရှိတဲ့ အချိန်ရှိတယ်။
မရှိတဲ့ အချိန်ရှိတယ်။
ဘယ်အချိန် ရမလဲ ဘယ်အချိန် မရမလဲ မသေချာဘူး။
ဒါကြောင့် လူကြီးဖြစ်တော့
ချစ်တဲ့သူ ဖုန်းမကိုင်ရင် စိတ် ရှုပ်တယ်။
Message (မက်ဆေ့ချ်) ပြန်မလာရင်
“ငါ့ကို မချစ်တော့ဘူးလား” ဆိုပြီး ထင်တတ်တယ်။
အမြဲ Reassurance (စိတ်ချမှု) လိုနေတယ်။
ကပ်တတ်တယ်။ ကပ်လေ ဟိုလူ ဝေးလေ ဖြစ်တတ်တယ်။
တတိယ — Avoidant Attachment (ရှောင်ရှားစွာ တွယ်တာခြင်း)
ငယ်ငယ်က ငိုလည်း ဘယ်သူမှ မလာဘူး။
လိုလည်း မရဘူး။
ဒါကြောင့် “ငါ တစ်ယောက်တည်း ရပ်တည်ရမယ်” သင်ယူလိုက်ရတယ်။ လူကြီးဖြစ်တော့ ချစ်တဲ့သူ နီးလာရင် ဝေးချင်တယ်။
Commitment (ကတိပြုခြင်း) ကို ကြောက်တယ်။
ခံစားချက် ပြတာ ကို အားနည်းချက် လို့ မြင်တယ်။
“ငါ ဘယ်သူ့ကိုမှ မလိုဘူး” ပြောပေမဲ့
အတွင်းထဲ က အားလုံးလိုနေတယ်။
စတုတ္ထ — Disorganized Attachment (ရှုပ်ထွေးစွာ တွယ်တာခြင်း)
ငယ်ငယ်က မိဘ ကိုယ်တိုင် ကြောက်စရာ ဖြစ်ခဲ့တယ်။
ချစ်ရမယ့် လူ ကိုပဲ ကြောက်ရတယ်။
ဒါကြောင့် လူကြီးဖြစ်တော့ ချစ်ချင်တယ် ဒါပေမဲ့ ကြောက်တယ်။
နီးချင်တယ် ဒါပေမဲ့ ဝေးချင်တယ်။
ဆက်ဆံရေးမှာ တွန်းတယ် ဆွဲတယ်။
ကိုယ်တိုင်လည်း ဘာလိုချင်မှန်း မသိဘူး။
ဒီ ၄ မျိုး ထဲ ကိုယ် ဘယ်ဟာလဲ ဆိုတာ
သိဖို့ အရေးကြီးတယ်။
ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ ကိုယ့် Pattern (ပုံစံ) ကို
မမြင်ရင် ကိုယ့် ဆက်ဆံရေးတိုင်း မှာ
ထပ်ခါထပ်ခါ အတူတူ ပြဿနာ ကြုံနေမှာ ဖြစ်တယ်။
ကောင်းတဲ့ သတင်း ရှိတယ်။
Attachment Style ပြောင်းလို့ ရတယ်။
မွေးရာပါ ပုံသေ မဟုတ်ပါဘူး။
ကိုယ့် Pattern ကို သိရင်။
ဘာကြောင့် ဒီလို ဖြစ်လဲ နားလည်ရင်။
တမင် ပြောင်းလို့ ရတယ်။
ဒါ ကို Earned Security (ရယူထားတဲ့ လုံခြုံမှု) လို့ ခေါ်တယ်။
ကိုယ့်ဒဏ်ရာ ကို အပြစ်မတင်ပါနဲ့။
ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်ဒဏ်ရာ ကို သိပါ။
သိမှ ကုလို့ ရမှာပါ။
Phyo Paing @ Derek