Buddhism

တရားရသွားတဲ့သူကဒီ ၁၂ ချက် မလုပ်တော့ဘူး။ ဘဝမှာ အများဆုံးကြုံရတတ်တာတရားရတဲ့သူတွေ။ တချို့က တရားရတဲ့သူအစစ်။တချို့က အစစ်ဟုတ်ချင်မှဟုတ်မယ်။ ဒီအချက်လေးတွေနဲ့တိုက်စစ်လို့ရအောင်စဉ်းစားမိတာလေးရေးလိုက်မိတယ်။ တရားအကြောင်း အများကြီးပြောနိုင်တာနဲ့တရားရတာ မတူပါဘူး။ ကိုယ်တိုင်ကလဲ ကြိုးစားနေဆဲ။ တခါတလေအတ္တကို စွန့်ဖို့ တရားရှာရင်း“ငါက တရားပိုရတယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တအသစ်တစ်ခု ရလာတတ်တယ်။ ဒါကို ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်စစ်ကြည့်လို့ရတယ်။ ၁။ အရာရာ ပြိုင်မငြင်းတော့ဘူး။ သူမှားကြောင်း သက်သေပြနိုင်တိုင်းကိုယ်ပိုမှန်လာတာ မဟုတ်ဘူး။ တချို့ကိစ္စတွေမှာနားလည်ပြီး ရပ်လိုက်တာကနိုင်အောင်ငြင်းတာထက် ပိုအေးချမ်းတယ်။ ၂။ “နင်က အဆင့်နိမ့်နေသေးတယ်” လို့ မပြောတော့ဘူး။ တကယ်အမြင့်ရောက်နေတဲ့သူကသူများဘယ်လောက်နိမ့်လဲဆိုတာ ပြပြီးကိုယ့်အမြင့်ကို သက်သေပြစရာမလိုဘူး။ ၃။ “သူမှားတယ်၊ ငါမှန်တယ်” ဆိုတာကို အမြဲသက်သေမပြတော့ဘူး။ ကိုယ့်အမြင်ကလည်းကိုယ်မြင်နိုင်သလောက်ပဲ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာ သိလာတယ်။ မှန်ချင်တာထက်နားလည်ချင်တာ ပိုများလာတယ်။ သူများယုံကြည်ရာ၊ ကိုးကွယ်ရာကိုနင်မှားတယ်သွားပြောမနေတော့ဘူး။ ၄။

နားမလည်ရင် မှားမယ်။ ဗုဒ္ဓရဲ့သင်ကြားမှုကဒုက္ခကလွတ်မြောက်ဖို့ကိုးကွယ်ဖို့ထက်နားလည်ဖို့လိုတယ်လို့ဆိုတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုတာ ဗုဒ္ဓရဲ့အဆုံးအမကိုခေါ်ပြီး လောကသဘာဝကိုနားလည်ဖို့ဗုဒ္ဓရဲ့သင်ကြားမှုဖြစ်ပါတယ်။ ကံကြမ္မာဆိုတာ သတ်မှတ်ပြီးသားလား။ သူ့အလိုလိုဖြစ်ချင်သလိုဖြစ်နေသလား။ကိုယ့်ဘဝ ကိုယ်စိတ်ကြိုက်တည်ဆောက်လို့ရလား။ ဒီအဖြေက ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒ် Dependent Origination“အရာရာဟာ သူ့ဘာသာ သူဖြစ်လာတာမဟုတ်ဘူး။ အကြောင်းအရင်း (Causes) နဲ့ အခြေအနေ (Conditions) တွေကြောင့် ဖြစ်လာတာ။” ပန်းပင်တစ်ပင်ရှင်သန်ဖို့မြေရှိတယ်။ရေရှိတယ်။နေရောင်ရှိတယ်။လေရှိတယ်။အချိန်ရှိတယ်။ဒါတွေ မရှိရင်ပန်းပင် မရှိတော့ဘူး။ဒါကိုပဲ Dependent Origination ပဲ။ “သူက လူဆိုး။”လို့ တစ်ခါတည်း အမည်တပ်မယ့်အစားဗုဒ္ဓက“ဘယ်လိုအကြောင်းအရာတွေကြောင့် ဒီလိုပြုမူလာတာလဲ။”လို့ ကြည့်တယ်။ဥပမာမိသားစုပြဿနာပတ်ဝန်းကျင်ပညာရေးအလေ့အကျင့်ကြောက်ရွံ့မှုလောဘဒါတွေကြောင့် အပြုအမူတွေ ဖြစ်လာတာ။ စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုမှာတော့Systems Thinking လို့သုံးတယ်။ ဗုဒ္ဓရဲ့သင်ကြားမှုကဒုက္ခဆင်းက လွတ်မြောက်ဖို့။ စိတ်ဆင်းရဲမှုကစွဲလမ်းမှုကလာတယ်။ စွဲလမ်းမှုက လိုချင်တပ်မက်မှုကလာတယ်။လိုချင်တပ်မက်မှုက အယူမှားကလာတယ်။ တစ်သက်လုံးပိုင်နေမယ်၊ ငါဆိုတဲ့အတ္တ၊ ဒါရသွားရင် အမြဲပျော်နေမယ်လို့ထင်တဲ့အယူမှားကလာတယ်။ဒီအယူမှားက မသိမှုကလာတယ်။ ဒါကြောင့် နားမလည်ရင်မှားမယ်။ နားလည်ဖို့ ကိုယ့်အထင်အမြင်တိုင်းအမှန်လို့ထင်ပြီး

ဘဝကို ဒရာမာ Drama နဲ့ဖြတ်သန်းလို့ဝရင် ဓမ္မ Dhamma နဲ့ဖြတ်သန်း။ ဒရာမာ Drama များရင်ထရာမာ Trauma များတယ်။ ဒဏ်ရာတွေကို ကုစားဖို့ဓမ္မရေအေး Dhamma လိုတယ်။ Phyo Paing @ Derek

မဆင်းရဲချင်ရင် ဗုဒ္ဓစကားကို သေချာနားလည်အောင်လုပ်။ ဘဝရဲ့ အရည်အသွေးက ကိုယ့် စိတ်နဲ့ ခန္ဓာရဲ့အရည်အသွေးပဲ။ ကိုယ့်စိတ်ရဲ့ အရည်အသွေးက ကိုယ့်စိတ်အပေါ်လွမ်းမိုးနေတဲ့စေတသိတ် တွေရဲ့ အရည်အသွေးပဲ။ စိတ်က ရေသန့်ဆိုရင်စေတသိတ်က ဆား၊ သကြား၊ ဆီဒီလို အတူယှဥ်တွဲတဲ့အရာ။ စေတသိတ်ရဲ့ အရည်အသွေးက နှလုံးသွင်းမှု မနသိကာရ ရဲ့အရည်အသွေးပဲ။ ဥပမာ သူတို့က ငါတို့ထက် ပိုတော်နေလို့ အောင်မြင်တာပဲ။ ငါတို့က ရှုံးပြီ။ ဒါဟာ ငါ့ရဲ့ ကျရှုံးမှု ကို ပြသနေတာပဲ။ဣဿာ (မနာလိုမှု)၊ မာန၊ ဒေါသ ဖြစ်ပြီး ရလဒ် အနေနဲ့စိတ်ဓာတ်ကျ၊ ဖိစီးမှုများ၊ အလုပ်ကို အကောင်းဆုံး မလုပ်နိုင်ပြိုင်ဘက်ကို အနိုင်ယူရေး ကိုပဲ အဓိကထားပူလောင်နေမယ်။ဒါက အယောနိသော မနသိကာရ ကောင်းစွာ နှလုံးမသွင်းနိုင်လို့။ ဒါမှမဟုတ် ဒီအောင်မြင်မှုဟာ

တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုမှာက ပိုက်ဆံမရှိတာ ရှက်စရာလို့သတ်မှတ်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ ယဥ်ကျေးမှုမှာငွေမက်ရင် ရှက်စရာလို့တချို့သတ်မှတ်တယ်။ ငွေမက်တာ ကောင်းတဲ့အချက်က ပိုက်ဆံအတွက်အလုပ်လုပ်တယ်။ မကောင်းတဲ့အချက်က ဘာသာတရားအဆုံးအမမရှိရင်ပိုက်ဆံရဘာမဆိုလုပ်မယ်ဆိုတဲ့ အတွေးအခေါ်ကြောင့် အကျည်းတန်တာတွေဖြစ်တယ်။ အရင်က ပိုက်ဆံရှာသမျှအမေ့ကိုကူဖို့ အကုန်ပေးတာမျိုးလုပ်တယ်။ ကိုယ်တိုင်တောင်သိပ်မသုံးဖြစ်ဘူး။ ခုနောက်ပိုင်းတော့ ပိုက်ဆံမက်အောင်တော့ကိုယ့်တန်ဖိုးထားမှုကို ပြင်ထားတယ်။ ဗုဒ္ဓအဆုံးအမနဲ့ လောကီရေးရာဖြတ်သန်းမှုအဆင်ပြေဖို့မျှလုပ်တာက စိတ်အေးချမ်းစေပါတယ်။ ဘဝကို သစ္စာလေးပါးနှလုံးသွင်း၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးနဲ့ ဘဝကို ဖြတ်သန်း။ ဘဝအေးချမ်းပါတယ်။ Phyo Paing @ Derek

ရေခံမြေခံ ဘယ်လောက်ကောင်းအောင်ပေးထားပေးထား ခံယူချက်မမှန်၊ ဥာဏ်မရှိရင်ကံရှိ ဥာဏ်မရှိတိုင်းမွဲနေမှာပဲ။ တချို့ ကံတော့ မရှိဘူး။ရေခံမြေခံမရှိတာတောင်ကံမရှိ ဥာဏ်ရှိတော့ဘဝက တင့်တယ်တယ်။ သံသရာထဲထွက်ဖို့တောင်ကံတစ်ခုတည်းနဲ့မရဘူး။ဝိပဿနာဥာဏ်လိုတယ်။ Phyo Paing @ Derek

သိပ္ပံအသုံးပြုမှုများတဲ့နိုင်ငံကလောကီမှာ တိုးတက်တယ်။ သိပ္ပံအသုံးပြုမှုနည်း နတ်ပူး၊ နဂါးပူးကလောကီမှာ နောက်ကျကျန်တယ်။ မိုးရွာဖို့ သိပ္ပံပညာမသိခင်ကလွန်ဆွဲမိုးခေါ်ကြတယ်။ သိပ္ပံပညာနားလည်တဲ့နိုင်ငံကကြိုက်တဲ့အချိန် cloud seeding နည်းပညာအသုံးပြုပြီးမိုးရွာအောင် လုပ်တယ်။ လောကုတ္တရာအဖြေနဲ့လောကီမေးခွန်းကိုဖြေတဲ့အခါတိုင်ပတ်သွားနိုင်တယ်။ လောကီပြဿနာအဖြေရှာဖို့ဗုဒ္ဓအဆုံးအမကိုလိုက်နာပြီးသိပ္ပံပညာလေ့လာဖို့လိုတယ်။ ဒါကြောင့် ကျောင်းတွေမှာရုပ်ဝတ္ထုတွေအကြောင်း နားလည်ဖို့ ရူပဗဒေ။ဒြပ်ဝတ္ထုတွေအကြောင်း နားလည်ဖို့ဓာတုဗဒေ။သက်ရှိတွေအကြောင်း နားလည်ဖို့ဇီဝဗဒေ။ လက်တွေ့ပြဿနာ တိတိကျကျအဖြေရှာနိုင်ဖို့ သင်္ချာ။ဆက်သွယ်နိုင်ဖို့ ဘာသာစကားကိုသင်ကြားခဲ့ကြတာဖြစ်တယ်။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ လူတွေ လုပ်ငန်းတွေ အဖွဲ့အစည်းတွေကိုအုပ်ချုပ်ဖို့ management science အုပ်ချုပ်မှုသိပ္ပံ။နိုင်ငံရေးမှာ political science နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ။ အစရှိတာတွေပါ်လာပြီ။ သိပ္ပံဆိုတာ ဥုံဖွပညာမဟုတ်ဘူး။ထပ်ခါထပ်ခါ သက်သေပြလို့ရတယ်။ ဥုံဖွလုပ်ပြီး မိုးပေါ်ပျံလို့မရဘူး။သိပ္ပံပညာသုံးရင် လူတွေကို မိုးပေါ်ပျံခိုင်းပြီးတစ်နေရာက တစ်နေရာပို့လို့ရတယ်။ လောကီပြဿနာရဲ့အဖြေကသိပ္ပံပညာမှာရှိတယ်။ Phyo Paing @ Derek