အရာရာမှာ အချိန်အခါ နေရာဒေသ ဆိုတာ ရှိတယ်။
ကာလံ ဒေသံ။
တူညီတဲ့ စကားကို
မတူညီတဲ့ အချိန်မှာ ပြောရင်
ရလဒ် ကွာတယ်။
တူညီတဲ့ လုပ်ရပ်ကို
မတူညီတဲ့ နေရာမှာ လုပ်ရင်
ရလဒ် ကွာတယ်။
ဒါကို ပါဠိလို “ကာလံ ဒေသံ” လို့ ခေါ်တယ်။
အချိန်အခါ သင့်တော်ခြင်း နေရာဒေသ သင့်တော်ခြင်း။
ဗုဒ္ဓက ဟောကြားခဲ့ပါတယ်
“ကာလေန ဓမ္မဿဝနံ”
သင့်တော်တဲ့ အချိန်မှာ တရားနာယူခြင်း
ဒါ မင်္ဂလာပါ။
တရားဟောတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုပင်
သင့်တော်တဲ့ အချိန် မဟုတ်ရင်
နာယူသူ မကြားနိုင်ဘူး။
ဒါ တရားတော် တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
ဘဝရဲ့ အရာရာမှာ ဒီအတိုင်းပါပဲ။
ဆက်ဆံရေးမှာ ကြည့်ရအောင်။
ချစ်တဲ့သူကို ကောင်းတဲ့ စကား ပြောတယ်။
ဒါပေမယ့် သူ စိတ်ညစ်နေတဲ့ အချိန်မှာ ပြောရင်
သူ နားမဝင်ဘူး။
တစ်ခါတစ်ရံ ပြောင်းပြန် နားလည်တယ်။
ချစ်တဲ့သူကို အမှန် ပြောချင်တယ်။
ဒါပေမယ့် လူအများကြား ပြောရင်
အမှန်ဟာ ဒဏ်ရာ ဖြစ်သွားတယ်။
စကား မမှားဘူး။
အချိန် မှားတယ်။
နေရာ မှားတယ်။
လုပ်ငန်းမှာ ကြည့်ရအောင်။
ကောင်းတဲ့ ကုန်ပစ္စည်း ဖန်တီးထားတယ်။
ဒါပေမယ့် ဈေးကွက် အသင့်မဖြစ်သေးတဲ့
အချိန်မှာ ထုတ်ရင်
ဘယ်သူမှ မဝယ်ဘူး။
ကောင်းတဲ့ အကြံဉာဏ် ရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် မှားတဲ့ ပရိသတ်ရှေ့မှာ တင်ပြရင်
ဘယ်သူမှ နားမထောင်ဘူး။
ကုန်ပစ္စည်း မမှားဘူး။
အကြံဉာဏ် မမှားဘူး။
အချိန် မှားတယ်။
ပရိသတ် မှားတယ်။
ကိုယ့်ကိုကိုယ် ဖွံ့ဖြိုးရေးမှာ ကြည့်ရအောင်။
စာအုပ်ကောင်း တစ်အုပ် ရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ် လက်ခံဖို့
အသင့်မဖြစ်သေးတဲ့ အချိန်မှာ ဖတ်ရင်
ဘာမှ မကျန်ဘူး။
ဆရာကောင်း တစ်ယောက် ရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ဘဝ ဒီအဆင့်
မရောက်သေးတဲ့ အချိန်မှာ တွေ့ရင်
တန်ဖိုး မထားမိဘူး။
နောက်ပိုင်းမှ ပြန်သိတယ်
“ဟိုတုန်းက ဒါကို နားလည်ခဲ့ရင်” ဆိုပြီး။
ဒါ ကာလံ ဒေသံ ရဲ့ သဘောပါ။
ဒါဆိုရင် အချိန်အခါ မကိုက်ရင်
ဘာမှ လုပ်လို့ မရဘူးလား။
မဟုတ်ဘူး။
အချိန်အခါ ကိုက်ဖို့ ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားရတယ်။
လယ်သမားကို ကြည့်ပါ။
မိုးမရွာခင်မှာ မျိုးစေ့ ကြဲထားတယ်။
မိုးရွာတဲ့ အချိန် ရောက်ရင်
အသင့်ဖြစ်နေပြီ။
မိုးရွာမှ မျိုးစေ့ ရှာမယ်ဆိုရင်
နောက်ကျပြီ။
ဒီအတိုင်းပါပဲ —
အခွင့်အလမ်း ရောက်မှ ပြင်ဆင်မယ်ဆိုရင်
နောက်ကျပြီ။
အခွင့်အလမ်း မရောက်ခင်မှာ
ပြင်ဆင်ပြီးသားဖြစ်ထားရမယ်။
ဆင်နီကာ Seneca က ပြောခဲ့ပါတယ်
“ကံကောင်းခြင်းဆိုတာ ပြင်ဆင်မှုနဲ့ အခွင့်အလမ်း ဆုံတဲ့ နေရာ” လို့။
ကံကောင်းတဲ့သူ ဆိုတာ
ကံ ကောင်းလို့ မဟုတ်ဘူး
အချိန်မတိုင်ခင် ပြင်ဆင်ပြီးသားဖြစ်လို့
အချိန်ရောက်တဲ့အခါ ဆုပ်ကိုင်နိုင်တာ။
ကံဆိုးတဲ့သူ ဆိုတာ
ကံ ဆိုးလို့ မဟုတ်ဘူး
အချိန်ရောက်တဲ့အခါ အသင့်မဖြစ်ထားလို့
လက်လွတ်ဆုံးရှုံးရတာ။
ပြီးရင် “ငါ့မှာ ကံ မကောင်းဘူး” ထင်တယ်။
“ငါ့မှာ အခွင့်အလမ်း မရဘူး” ထင်တယ်။
တကယ်က အခွင့်အလမ်းက ရောက်ခဲ့တယ်
ကိုယ် အသင့်မဖြစ်ခဲ့တာ။
ကာလံ ဒေသံ ဆိုတာ
အချိန်အခါ စောင့်နေတာ မဟုတ်ဘူး။
အချိန်အခါ ရောက်တဲ့အခါ
အသင့်ဖြစ်နေအောင် ကိုယ့်ကိုကိုယ် တည်ဆောက်ထားတာ။
မှန်ကန်တဲ့ အချိန်ဆိုတာ ရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် မှန်ကန်တဲ့ အချိန်မှာ
မှန်ကန်တဲ့ သူ ဖြစ်နေဖို့က
ကိုယ့် တာဝန်ပါ။
Phyo Paing @ Derek