Habit ပြောင်းတာ ခဏ ခံတယ်။
Identity ပြောင်းတာ ကြာရှည် ခံတယ်။
“ဒီနှစ် ကျန်းမာအောင် နေမယ်”
“ဒီနှစ် စာ ပိုဖတ်မယ်”
“ဒီနှစ် ဆေးလိပ် ဖြတ်မယ်”
“ဒီနှစ် မနက် စောစော ထမယ်”
ဒါတွေ ပြောဖူးလား။
ပြောဖူးရင်
ဘယ်နှစ်ခါ ပြောပြီးပြီလဲ
ဘယ်နှစ်ခါ ရပ်သွားပြီလဲ
တစ်ခါ မဟုတ်ဘူး
နှစ်ခါ သုံးခါ
တစ်ခါတစ်ရံ နှစ်တိုင်း ပြောနေတယ်
နှစ်တိုင်း ရပ်သွားတယ်
ဘာကြောင့်လဲ —
လူအများစုက ထင်တယ်
“habit ပြောင်းရင် ဘဝ ပြောင်းမယ်” လို့
ဒါ မှားတာ မဟုတ်ဘူး
ဒါပေမယ့် မပြည့်စုံဘူး
Habit ပြောင်းတာ
ခဏ ခံတယ်
ပြီးရင် ယခင် အတိုင်း ပြန်ဖြစ်တယ်
ဘာကြောင့်လဲ —
Habit ပြောင်းပေမယ့်
Identity မပြောင်းလို့။
— Identity ဆိုတာ ဘာလဲ —
Identity ဆိုတာ
“ငါ ဘယ်သူလဲ” ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက် ဖြစ်တယ်။
“ငါ ပျင်းတဲ့ သူ”
“ငါ စာ မဖတ်တတ်တဲ့ သူ”
“ငါ ကျန်းမာရေး ဂရု မစိုက်တဲ့ သူ”
“ငါ အချိန် မစီမံတတ်တဲ့ သူ”
ဒါတွေ identity ဖြစ်တယ်
ကိုယ့်ကိုကိုယ် ဘယ်လို မြင်လဲ ဆိုတာ ဖြစ်တယ်
ဒီ identity မပြောင်းဘဲ
habit ပြောင်းရင် ဘာ ဖြစ်လဲ —
“ငါ ပျင်းတဲ့ သူ” ← identity
“ဒါပေမယ့် ဒီနေ့ gym သွားမယ်” ← habit
Identity က “ပျင်း” ပြောနေတယ်
Habit က “gym သွား” ပြောနေတယ်
၂ ခု တိုက်တယ်
ဘယ်ဟာ နိုင်မလဲ —
Identity နိုင်တယ်
အမြဲ နိုင်တယ်
ဘာကြောင့်လဲ —
Identity က ၂၄ နာရီ ရှိတယ်
Habit က ၁ နာရီ ပဲ ရှိတယ်
၂₄ နာရီ “ငါ ပျင်းတဲ့ သူ” ပြောနေတဲ့ ဦးနှောက် ကို
၁ နာရီ “gym သွား” က မနိုင်ဘူး
ဒါကြောင့် habit ပြောင်းတာ ခဏ ခံပြီး ပြန်ကျတယ်
ဒါကြောင့် New Year resolution တိုင်း ပျက်စီးတယ်
ဒါကြောင့် “ဒီတစ်ခါ တကယ် ပြောင်းမယ်” ပြောပြီး ပြန်မပြောင်းတယ်
Root cause က habit မဟုတ်ဘူး
Identity ဖြစ်တယ်။
— James Clear ဘာ ပြောခဲ့လဲ —
“Atomic Habits” ရေးသားသူ James Clear က
ပြောခဲ့ပါတယ်
“ပြောင်းလဲခြင်း အဆင့် ၃ ဆင့် ရှိတယ်” လို့
ပထမ — Outcome ပြောင်းတာ
“ကိုယ်အလေး ၁၀ ပေါင် ချမယ်”
ဒါ ရလဒ် ကို target လုပ်တာ
ဒုတိယ — Process ပြောင်းတာ
“နေ့တိုင်း gym သွားမယ်”
ဒါ လုပ်ငန်းစဉ် ကို target လုပ်တာ
တတိယ — Identity ပြောင်းတာ
“ငါ ကျန်းမာရေး ဂရုစိုက်တဲ့ သူ ဖြစ်တယ်”
ဒါ ကိုယ့်ကိုကိုယ် ဘယ်သူလဲ ကို target လုပ်တာ
လူအများစုက ပထမ ကနေ စတယ်
“ရလဒ် ရချင်တယ်” ← ဒါ ကနေ စတယ်
ဒါပေမယ့် ကြာကြာ ခံတဲ့ ပြောင်းလဲခြင်းက
တတိယ ကနေ စတယ်
“ငါ ဘယ်သူလဲ” ← ဒါ ကနေ စတယ်
ဘာကြောင့်လဲ —
Identity ပြောင်းရင်
Habit ကိုယ့်ဘာသာ ပြောင်းတယ်
Habit ပြောင်းရင်
Outcome ကိုယ့်ဘာသာ ပြောင်းတယ်
ဒါပေမယ့်
Outcome ပြောင်းရင်
Identity မပြောင်းဘူး
ဒါကြောင့် ယခင် အတိုင်း ပြန်ဖြစ်တယ်
Direction ကွာတယ်
Outcome → ← Identity
Identity → Outcome ✓
— ဥပမာ နဲ့ ကြည့်ရအောင် —
ဆေးလိပ် ဖြတ်ချင်တယ် ဆိုပါတော့
Habit approach —
“ငါ ဆေးလိပ် ဖြတ်နေတယ်”
ဒီ စကားထဲ “ငါ ဆေးလိပ် သောက်တဲ့ သူ” identity ရှိနေသေးတယ်
ဖြတ်နေတယ် ← ဒါ တိုက်ခိုက်နေတာ ဖြစ်တယ်
တိုက်ခိုက်တာ ပင်ပန်းတယ်
ပင်ပန်းရင် ရှုံးတယ်
Identity approach —
“ငါ ဆေးလိပ် မသောက်တဲ့ သူ ဖြစ်တယ်”
ဒီ စကားထဲ identity ပြောင်းသွားပြီ
ဖြတ်စရာ မလိုဘူး
“ငါ မသောက်ဘူး” ← ဒါ ငါ ဘယ်သူလဲ ဆိုတာ ဖြစ်တယ်
တိုက်ခိုက်စရာ မလိုဘူး
ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ “ငါ ဒီလို သူ ဖြစ်ပြီ” ဖြစ်လို့
နောက် ဥပမာ —
စာ ပိုဖတ်ချင်တယ်
Habit — “တစ်ရက် ၁₀ မျက်နှာ ဖတ်မယ်”
Identity — “ငါ စာဖတ်သမား ဖြစ်တယ်”
“စာဖတ်သမား” identity ရှိရင်
“ဒီနေ့ ဖတ်ရမလား မဖတ်ရမလား” မေးစရာ မလိုဘူး
ဖတ်မယ် ← ဒါ ငါ ဘယ်သူလဲ ဆိုတာ ဖြစ်တယ်
နောက် ဥပမာ —
လုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်ချင်တယ်
Habit — “ညနေ ၂ နာရီ လုပ်ငန်းအတွက် အလုပ်လုပ်မယ်”
Identity — “ငါ လုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်တယ်”
“လုပ်ငန်းရှင်” identity ရှိရင်
ဆုံးဖြတ်ချက် ချတိုင်း
“လုပ်ငန်းရှင် ဆိုရင် ဒီလို လုပ်မယ်” ကနေ ချတယ်
“ငါ ဝန်ထမ်း ဖြစ်ပေမယ့် လုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်ချင်” ← ဒါ ကွာတယ်
“ငါ လုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်တယ် ယခု ငါ့ လုပ်ငန်း ကို တည်ဆောက်နေတယ်” ← ဒါ ကွာတယ်
စကား တူတယ်
Identity ကွာတယ်
ရလဒ် လုံးဝ ကွာတယ်။
— ဘယ်လို ပြောင်းမလဲ —
Identity ပြောင်းတာ
ခက်ခက်ခဲခဲ မဟုတ်ဘူး
အဆင့် ၂ ဆင့် ပဲ ရှိတယ်
ပထမ — ဆုံးဖြတ်ပါ
“ငါ ဘယ်သူ ဖြစ်ချင်လဲ”
ကျန်းမာတဲ့ သူ ဖြစ်ချင်လား
စာဖတ်သမား ဖြစ်ချင်လား
လုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်ချင်လား
discipline ရှိတဲ့ သူ ဖြစ်ချင်လား
ရွေးပါ
ရှင်းရှင်း ရွေးပါ
ဒုတိယ — သက်သေ စုပါ
Identity ပြောင်းတာ
“ပြောရုံ” နဲ့ မရဘူး
“သက်သေ” လိုတယ်
“ငါ ကျန်းမာရေး ဂရုစိုက်တဲ့ သူ” ပြောတယ်
ပြီးရင် gym ၁ ခါ သွားတယ်
ဒါ သက်သေ ၁ ခု
နောက်နေ့ ထပ်သွားတယ်
ဒါ သက်သေ ၂ ခု
သက်သေ စုလေ
Identity ခိုင်မာလေ
James Clear က ခေါ်တယ်
“casting votes for your identity” လို့
Identity အတွက် မဲ ပေးတာ ဖြစ်တယ်
Gym သွားတိုင်း
“ငါ ကျန်းမာတဲ့ သူ” အတွက် မဲ ၁ ပြား ပေးလိုက်တာ
စာ ဖတ်တိုင်း
“ငါ စာဖတ်သမား” အတွက် မဲ ၁ ပြား ပေးလိုက်တာ
မဲ စုလေ identity ခိုင်လေ
Identity ခိုင်လေ habit ပိုလွယ်လေ
Habit လွယ်လေ outcome ပိုရလေ
ဒါ loop ဖြစ်တယ်
ဒီ loop ရဲ့ အစက
“ငါ ဘယ်သူလဲ ဆုံးဖြတ်” ဖြစ်တယ်
“ဘာ လုပ်မလဲ ဆုံးဖြတ်” မဟုတ်ဘူး။
— ဒါ ဘဝ ဘယ်နေရာတွေမှာ သက်ဆိုင်လဲ —
အရာရာမှာ သက်ဆိုင်တယ်
ဆက်ဆံရေးမှာ —
“ငါ ကောင်းကောင်း နားထောင်တတ်တဲ့ သူ ဖြစ်တယ်” ← identity
ဒါ ရှိရင် ချစ်သူ ပြောတိုင်း နားထောင်တယ်
Habit အနေနဲ့ “နားထောင်ရမယ်” ပြောစရာ မလိုဘူး
လုပ်ငန်းမှာ —
“ငါ discipline ရှိတဲ့ လုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်တယ်” ← identity
ဒါ ရှိရင် ပျင်းတဲ့ နေ့ မှာတောင် အလုပ် လုပ်တယ်
“ပျင်းလည်း လုပ်ရမယ်” ပြောစရာ မလိုဘူး
ကျန်းမာရေးမှာ —
“ငါ ကိုယ့်ခန္ဓာကို ဂရုစိုက်တဲ့ သူ ဖြစ်တယ်” ← identity
ဒါ ရှိရင် junk food ရှောင်တယ်
“မစားရဘူး” ပြောစရာ မလိုဘူး
“ငါ ဒါ မစားတဲ့ သူ” ← ဒါပဲ
ပညာရေးမှာ —
“ငါ lifelong learner ဖြစ်တယ်” ← identity
ဒါ ရှိရင် နေ့တိုင်း တစ်ခုခု သင်ယူတယ်
“ဖတ်ရမယ် သင်ရမယ်” ပြောစရာ မလိုဘူး
ကိုယ့်ဘာသာ လုပ်တယ်
ဒါ identity ရဲ့ power ဖြစ်တယ်
Willpower မလိုဘူး
Identity ကိုယ်တိုင်က drive လုပ်ပေးတယ်
Willpower ကုန်တတ်တယ်
Identity မကုန်ဘူး
ဒါ ကွာခြားချက် ဖြစ်တယ်။
ပြီးရင် “Identity ပြောင်းဖို့ အချိန် ကြာမယ်” ထင်တယ်။
တကယ်က identity ပြောင်းဖို့
စက္ကန့်ပိုင်း ပဲ ကြာတယ်
“ငါ ဒီလို သူ ဖြစ်မယ်” ← ဒါ ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်တယ်
ဆုံးဖြတ်ချက် ချဖို့ စက္ကန့်ပိုင်း ပဲ ကြာတယ်
ကြာတာ
ဆုံးဖြတ်ချက် ချတာ မဟုတ်ဘူး
သက်သေ စုတာ ဖြစ်တယ်
ဆုံးဖြတ်ချက် ← ယခု ချနိုင်တယ်
သက်သေ ← ယခု ကတည်းက စစုနိုင်တယ်
ဒီနေ့ ဆုံးဖြတ်ပါ
“ငါ ဘယ်သူ ဖြစ်ချင်လဲ”
ပြီးရင် ဒီနေ့ ကတည်းက
ဒီ သူ ဆိုရင် လုပ်မယ့် အရာ ၁ ခု လုပ်ပါ
ဒါ မဲ ၁ ပြား ဖြစ်တယ်
မနက်ဖြန် ထပ်ပေးပါ
သဘက် ထပ်ပေးပါ
မဲ စုလေ
ကိုယ် ပြောင်းလေ
ဘာ လုပ်လဲ ပြောင်းတာ ခဏ ခံတယ်
ဘယ်သူလဲ ပြောင်းတာ ထာဝရ ခံတယ်
ဒါ ဘဝ ပြောင်းလဲခြင်းရဲ့ အစစ် ဖြစ်တယ်။
Phyo Paing @ Derek