လူတွေ ကိုယ့်လိုပဲ တွေးတယ်လို့ ထင်လား။
ဒါ အကြီးမားဆုံး အထင်လွဲပါ။
ကိုယ် ဒီလို ခံစားတယ် ဆိုတော့
သူလည်း ဒီလို ခံစားမယ်လို့ ထင်တယ်။
ကိုယ့်အတွက် အရေးကြီးတာ ဆိုတော့
သူ့အတွက်လည်း အရေးကြီးမယ်လို့ ထင်တယ်။
မဟုတ်ပါဘူး။
စိတ်ပညာမှာ ဒါကို
False Consensus Effect (မှားယွင်းတဲ့ သဘောတူညီမှု) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ကိုယ် ယုံကြည်တာကို လူအများစုလည်း ယုံကြည်တယ်လို့
အလိုအလျောက် ထင်မိတာပါ။
ဒါကြောင့် boss က “ဒါ ရှင်းနေတာပဲ” ပြောတယ်။
တကယ်က ဝန်ထမ်း ဘယ်သူမှ မရှင်းဘူး။
Boss အတွက် ရှင်းတာနဲ့
လူတိုင်းအတွက် ရှင်းတာ မတူပါဘူး။
နောက်တစ်ခု လူတွေ မသိသေးတာ ရှိပါတယ်။
လူတွေ ဆုံးဖြတ်ချက် ချပြီးမှ
အကြောင်းပြချက် ရှာတာပါ။
“ကျွန်တော် စဉ်းစားပြီးမှ ဆုံးဖြတ်တာ” ပြောတယ်။
တကယ်က ခံစားချက်နဲ့ ဆုံးဖြတ်ပြီး
နောက်မှ ယုတ္တိနဲ့ ပြန်ဖုံးတာပါ။
ကားတစ်စီး ဝယ်တယ်။
“Specification ကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်တာ” ပြောတယ်။
တကယ်က အရောင် ကြိုက်လို့ ဝယ်တာပါ။
Specification က နောက်မှ ကိုယ့်ကိုကိုယ် ပြန်ပြောပြတာပါ။
Kahneman ရဲ့ သုတေသနအရ
ဆုံးဖြတ်ချက် ၉၀% က ခံစားချက်ကနေ လာပါတယ်။
ဒါ သိရင် ကိုယ့် ရောင်းပုံရောင်းနည်း ပြောင်းသွားပါတယ်။
နောက်တစ်ခု ရှိပါသေးတယ်။
လူတွေ ကိုယ့်အကြောင်း
ကိုယ်ထင်သလောက် စိတ်မဝင်စားပါဘူး။
ကိုယ် တစ်ခုခု မှားလိုက်ရင်
“လူတွေ ဘာပြောမလဲ” ကြောက်တယ်။
တကယ်က လူတွေ ကိုယ့်အကြောင်း
၅ မိနစ် တောင် မတွေးပါဘူး။
ဒါကို Spotlight Effect (မီးမောင်း အကျိုးသက်ရောက်မှု) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ကိုယ့်ကိုကိုယ် မီးမောင်းထိုးထားသလို ခံစားရပေမယ့်
တကယ်က ဘယ်သူမှ ကိုယ့်ကို ဂရုမစိုက်ပါဘူး။
သူတို့လည်း သူတို့ကိုယ်သူတို့
ဂရုစိုက်ရတာ အလုပ်ရှုပ်နေပါတယ်။
ဒါ သိလိုက်ရင် လွတ်လပ်သွားပါတယ်။
နောက်ဆုံး တစ်ခု။
လူတွေ ပြောတာနဲ့ လိုချင်တာ မတူပါဘူး။
“ရိုးသားမှုကို တန်ဖိုးထားတယ်” ပြောတယ်။
ဒါပေမယ့် ရိုးသားပြီး ပြောလိုက်ရင် စိတ်ဆိုးတယ်။
“Feedback လိုချင်တယ်” ပြောတယ်။
ဒါပေမယ့် feedback ပေးလိုက်ရင် ခုခံတယ်။
“ပြောင်းလဲမှု ကြိုဆိုတယ်” ပြောတယ်။
ဒါပေမယ့် ပြောင်းလဲမှု ရောက်လာရင် ကြောက်တယ်။
လူတွေ ပြောတာက သူတို့ ဖြစ်ချင်တဲ့ ပုံပါ။
လုပ်တာက သူတို့ တကယ် ဖြစ်နေတဲ့ ပုံပါ။
ဒါကြောင့် လူတွေကို ဖတ်ချင်ရင်
ပြောတာကို နားမထောင်ပါနဲ့။
လုပ်တာကို ကြည့်ပါ။
လူတွေအကြောင်း လူတွေ အများဆုံး မသိတာ
သူတို့ ကိုယ်တိုင် ကိုယ့်ကိုကိုယ် မသိတာပါ။
ဒါ သိတဲ့သူ
လူတွေကြောင့် စိတ်ညစ်ရတာ နည်းပါတယ်။
ဒါ သိတဲ့သူ
လူတွေကို ဖတ်တတ်ပါတယ်။
Phyo Paing @ Derek