မရှိတာတွေကို ရေတွက်နေရင်
ဘယ်တော့မှ မပြည့်ဘူး။
ရှိပြီးသားတွေကို ရေတွက်ကြည့်ရင် ပြည့်နေပြီ။
လူအများစုက မရှိတာတွေကိုပဲ ရေတွက်နေတယ်။
ငွေ မလုံလောက်ဘူး
အချိန် မရှိဘူး
အခွင့်အလမ်း မရဘူး
ချစ်သူ မရှိဘူး
နားလည်မှု မရဘူး
ဒီစာရင်းက ဘယ်တော့မှ မကုန်ဘူး။
တစ်ခု ရရင် နောက်တစ်ခု ပိုလိုလာတယ်။
ဒါက ဦးနှောက်ရဲ့ default setting ပါ။
Neuroscience မှာ negativity bias လို့ ခေါ်တယ်။
လူ့ဦးနှောက်က ကောင်းတဲ့အရာ ၁၀ ခုထက်
ဆိုးတဲ့အရာ ၁ ခုကို ပိုမှတ်မိတယ်၊ ပိုစွဲတယ်၊ ပိုပြင်းထန်တယ်။
ဒါ survival အတွက် ဒီဇိုင်းထားတာ။
ဘိုးဘွားစဉ်ဆက် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့တာ။
ခြင်္သေ့ ၁ ကောင်ကို သတိထားတာက
သစ်သီး ၁၀ လုံးကို မှတ်မိတာထက်
ရှင်သန်ရေးအတွက် ပိုအရေးကြီးခဲ့တယ်။
ဒါကြောင့် ဦးနှောက်က
အန္တရာယ်ကို ပထမရှာတယ်
ကောင်းတာကို နောက်မှမြင်တယ်။
ဒါ survival အတွက် ကောင်းတယ်
ဒါပေမယ့် ပျော်ရွှင်မှုအတွက် ဆိုးတယ်။
ကိုယ့်ဘဝမှာ ကောင်းတဲ့အရာ ၁၀ ခုရှိနေပေမယ့်
ဆိုးတဲ့အရာ ၁ ခုက
ကောင်းတာ ၁၀ ခုကို ဖုံးအုပ်ပစ်နိုင်တယ်။
ဒါ ကိုယ့်အမှား မဟုတ်ဘူး
ဒါ ဦးနှောက်ရဲ့ ပုံမှန် လည်ပတ်ပုံပါ။
ဒါပေမယ့် ပုံမှန်ဆိုပြီး လက်ခံနေစရာ မလိုဘူး။
Override လုပ်လို့ ရတယ်။
ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။
ကျေးဇူးတင်ခြင်းနဲ့။
ကျေးဇူးတင်ခြင်းဆိုတာ
“ကောင်းပါတယ် ကျေးဇူးပါ” ပြောတာ မဟုတ်ဘူး။
ရှိပြီးသား ကောင်းတဲ့အရာတွေကို
ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ မြင်အောင် ကြည့်တာ။
ဦးနှောက်က ဆိုးတာ ပထမရှာတယ်ဆိုရင်
ကိုယ်က ကောင်းတာ ပထမရှာအောင်
ကိုယ့်ကိုယ်ကို train လုပ်ရတယ်။
Robert Emmons ရဲ့ သုတေသနအရ
ကျေးဇူးတင်ခြင်းကို နေ့စဉ် ကျင့်သုံးတဲ့ လူတွေက
အိပ်ရေး ပိုကောင်းတယ်
ကျန်းမာရေး ပိုကောင်းတယ်
ဆက်ဆံရေး ပိုခိုင်မာတယ်
စိတ်ကျရောဂါ နည်းတယ်
ဒါက ခံစားချက်ပြောင်းတာတင် မဟုတ်ဘူး
ဦးနှောက် ဖွဲ့စည်းပုံကိုယ်တိုင် ပြောင်းတယ်။
ကျေးဇူးတင်ခြင်းက
dopamine နဲ့ serotonin ထုတ်ပေးတယ်။
ဆေးဝါး မသုံးဘဲ
ဦးနှောက် ဓာတုပစ္စည်း ပြောင်းတဲ့ နည်းလမ်းပါ။
ဒါဆို ဘာတွေ ကျေးဇူးတင်လို့ ရလဲ။
ယခု အသက်ရှူနေတာကို ကျေးဇူးတင်နိုင်တယ်။
ရိုးရှင်းတယ်ထင်ပေမယ့်
ဒီနေ့ အသက်ရှူနေရတာက သေချာတဲ့အရာ မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ကျေးဇူးတင်နိုင်တယ်။
နှလုံးက ကိုယ်မပြောလည်း ခုန်နေတယ်
အဆုတ်က ကိုယ်မခိုင်းလည်း ရှူနေတယ်
ခုခံအားစနစ်က ကိုယ်မသိလိုက်ဘဲ ကာကွယ်နေတယ်
ဒါတွေကို သာမန်ထင်တတ်တယ်
ဒါပေမယ့် ရပ်သွားတဲ့နေ့ သိမယ်
သာမန် မဟုတ်ခဲ့ဘူးဆိုတာ
ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကျေးဇူးတင်နိုင်တယ်။
မနက်ခင်း ကော်ဖီ တစ်ခွက်
ထိုင်ဖို့ ခုံ
အိပ်ဖို့ အိပ်ရာ
အင်တာနက်
ဒါတွေ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ ထက်ဝက်မှာ မရှိဘူး
ကိုယ့်မှာ ရှိတယ်။
ကိုယ့်ကို ချစ်တဲ့ လူတွေကို ကျေးဇူးတင်နိုင်တယ်။
ပြည့်စုံစွာ မဟုတ်ဘူးဆိုရင်တောင်
ရှိနေတယ်ဆိုတာ မရှိတာထက် ကြီးမြတ်တယ်။
ကိုယ့်ဘဝ အတွေ့အကြုံတွေကိုလည်း ကျေးဇူးတင်နိုင်တယ်။
ကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံ → ပျော်ရွှင်မှု ပေးတယ်
ဆိုးတဲ့ အတွေ့အကြုံ → ပညာ ပေးတယ်
နှစ်မျိုးလုံး တန်ဖိုးရှိတယ်။
Marcus Aurelius ပြောခဲ့တယ်။
“ပျော်ရွှင်မှုဆိုတာ
ကိုယ့်အတွေးရဲ့ အရည်အသွေးပေါ်မှာ မူတည်တယ်”
ကျေးဇူးတင်ခြင်းက
အတွေးရဲ့ အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်တဲ့
အလွယ်ဆုံး နည်းလမ်းပါ။
လက်တွေ့နည်း
နေ့တိုင်း ညအိပ်ရာမဝင်ခင်
ကျေးဇူးတင်စရာ ၃ ခု ရေးပါ။
ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် မလိုဘူး
ဒီနေ့ ကော်ဖီ အရသာ ကောင်းတယ်
ဒီနေ့ ဖောက်သည် တစ်ယောက် ပြုံးပြတယ်
ဒီနေ့ မိုးရွာပြီးတဲ့ အနံ့ ကောင်းတယ်
ဒါ လုံလောက်ပြီ။
ရိုးရှင်းတယ်ထင်ပေမယ့်
ရိုးရှင်းတာရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ
ပြောင်းလဲမှု ကြီးမားတယ်။
၇ ရက် ဆက်တိုက် လုပ်ကြည့်ပါ
ခံစားချက် ပြောင်းမယ်
၃၀ ရက် လုပ်ရင်
ဦးနှောက် ပြောင်းမယ်
ဗုဒ္ဓက ဟောကြားခဲ့တယ်။
“သန္တုဋ္ဌိ ပရမံ ဓနံ”
ရောင့်ရဲ တင်းတိမ်ခြင်းသည် အမြတ်ဆုံး ဥစ္စာ
ကျေးဇူးတင်ခြင်းက
ရောင့်ရဲခြင်းရဲ့ တံခါးပေါက်ပါ။
ရှိပြီးသားကို မြင်နိုင်ရင်
ရောင့်ရဲခြင်း လာတယ်။
ရောင့်ရဲခြင်း ရှိရင်
ပိုလိုချင်မှု ကျတယ်။
ပိုလိုချင်မှု ကျရင်
စိတ် အေးချမ်းတယ်
ဒါ chain reaction ပါ။
အစက ကျေးဇူးတင်ခြင်း
“ငါ့ဘဝမှာ ကျေးဇူးတင်စရာ မရှိဘူး” လို့ မထင်ပါနဲ့
တကယ်က မရှိတာ မဟုတ်ဘူး
မြင်မထားတာပါ
မျက်လုံး ဖွင့်လိုက်ပါ
မရှိတာတွေကို ရေတွက်တာ ရပ်ပါ
ရှိပြီးသားတွေကို ရေတွက်ကြည့်ပါ။
ပြည့်နေပြီ ဆိုတာ တွေ့ရလိမ့်မယ်။
Phyo Paing @ Derek