လူအများစုက ပြဿနာကြုံရင်
ပြဿနာကို ဖြေရှင်းတယ်။
ဝန်ထမ်းထွက်သွားတယ် — လူသစ်ခေါ်တယ်။
ရောင်းအားကျတယ် — ကြော်ငြာပိုထည့်တယ်။
ဖောက်သည်မကျေနပ်ဘူး — တောင်းပန်တယ်။
ပြီးရင် ပြဿနာ ပြန်ဖြစ်တယ်။
ထပ်ဖြေရှင်းတယ်။
ထပ်ဖြစ်တယ်။
ထပ်ဖြေရှင်းတယ်။
ဒါ ပြဿနာဖြေရှင်းတာ မဟုတ်ဘူး။
ဒါ မီးသတ်နေတာ။
Systems thinking က ပြောတယ်
မီးကို မသတ်နဲ့။
မီးက ဘယ်ကစလဲ ရှာပါ။
ဝန်ထမ်းထွက်တာ ပြဿနာ မဟုတ်ဘူး။
ဝန်ထမ်းထွက်ရတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်က ပြဿနာ။
ရောင်းအားကျတာ ပြဿနာ မဟုတ်ဘူး။
ရောင်းအားကျရတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံက ပြဿနာ။
ဖောက်သည် မကျေနပ်တာ ပြဿနာ မဟုတ်ဘူး။
ဖောက်သည် မကျေနပ်ဖြစ်အောင် ဖန်တီးထားတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်က ပြဿနာ။
ဗုဒ္ဓက ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။
အကြောင်း ရှိလို့ အကျိုး ဖြစ်တယ်။
အကျိုးကို ဖျက်ချင်ရင်
အကြောင်းကို ဖျက်ရတယ်။
ဒါ systems thinking ရဲ့ အနှစ်သာရပါပဲ။
ဖြစ်ရပ်တစ်ခုချင်းကို ကြည့်ရင်
ပြဿနာ ပေါင်းများစွာ မြင်ရတယ်။
စနစ်တစ်ခုလုံးကို ကြည့်ရင်
pattern တစ်ခုတည်း မြင်ရတယ်။
Peter Senge က ပြောခဲ့ပါတယ်။
“Today’s problems come from yesterday’s solutions.”
ဒီနေ့ ပြဿနာတွေက
မနေ့က ဖြေရှင်းနည်းတွေကနေ လာတာ။
ပြီးရင် “ပြဿနာ များလို့” ထင်တယ်။
တကယ်က စနစ် ပျက်နေလို့ပါ။
တစ်ခုကို ပြင်ရင် တစ်ခုပျက်တယ် ဆိုရင်
ဒါ စနစ်ကို မမြင်တာ။
သစ်ပင်ဆိုပါတော့
အရွက်ဝါလာရင် အရွက်ကို ဆေးမသုတ်ဘူး။
အမြစ်ကို ကြည့်တယ်။
ရေ လုံလောက်ရဲ့လား။
မြေ ကောင်းရဲ့လား။
နေရောင် ရရဲ့လား။
လုပ်ငန်းလည်း အတူတူပါပဲ။
ဘဝလည်း အတူတူပါပဲ။
ပြဿနာက လက္ခဏာ။
စနစ်က အကြောင်းရင်း။
လက္ခဏာကို ကုရင် ခဏ သက်သာတယ်။
အကြောင်းရင်းကို ကုရင် ရေရှည် ပြောင်းတယ်။
ဒါကြောင့်
အပေါ်ယံပြဿနာကို ဖြေရှင်းတာ ရပ်ပါ။
စနစ်ကို ဖြေရှင်းပါ။
Phyo Paing @ Derek