Dr. Phyo Paing

https://yec.company

Self-awareness ဆိုတာခေတ်သစ် စိတ်ပညာ မဟုတ်ပါဘူး။ဗုဒ္ဓ သင်ပေးခဲ့တဲ့ ရှေးအကျဆုံးပြီးပြည့်စုံဆုံး လမ်းကြောင်းပါ။

ကိုယ့်ကိုကိုယ် သိတယ်ထင်တဲ့သူ အများကြီး ရှိတယ်။ကိုယ့်ကိုကိုယ် တကယ်သိတဲ့သူ ရှားတယ်။ ဗုဒ္ဓက နှစ်ပေါင်း ၂,၅၀၀ ကျော် အရင်ကတည်းကဒါကို ဟောကြားခဲ့ပြီးသားပါ။ “အတ္တာ ဟိ အတ္တနော နာထော”ကိုယ့်ကိုကိုယ်သာ ကိုယ့်ရဲ့ ကိုးကွယ်ရာ။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ကိုကိုယ် မသိဘဲကိုယ့်ကိုကိုယ် ဘယ်လို ကိုးကွယ်မလဲ။ Self-awareness (ကိုယ့်ကိုကိုယ် သိခြင်း) ဆိုတာဒီခေတ် စိတ်ပညာက ရှာတွေ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ဗုဒ္ဓက အစကတည်းက သင်ပေးခဲ့တာပါ။ သတိပဋ္ဌာန် ၄ ပါး ဆိုတာSelf-awareness ရဲ့ complete framework ပါ။ ပထမ — ကာယာနုပဿနာ။ကိုယ်ခန္ဓာကို သိတာ။ ကိုယ့် ရင်ဘတ် ကျပ်နေတယ်ဆိုတာ သိလား။ကိုယ့် လက်ဆုပ်ထားမိတာ သိလား။ကိုယ့် အသက်ရှူ တိုနေတယ်ဆိုတာ သိလား။ ဒေါသထွက်ခင် — […]

Self-awareness ဆိုတာခေတ်သစ် စိတ်ပညာ မဟုတ်ပါဘူး။ဗုဒ္ဓ သင်ပေးခဲ့တဲ့ ရှေးအကျဆုံးပြီးပြည့်စုံဆုံး လမ်းကြောင်းပါ။ Read More »

ဒါ မြင်တတ်တဲ့ နေ့ကိုယ့် team ပြောင်းပါတယ်။ကိုယ့် relationship ပြောင်းပါတယ်။ကိုယ့်ဘဝ ပြောင်းပါတယ်။

ကိုယ့်ကိုကိုယ် Introvert အတွင်းစွဲ လို့ ပြောပြီးဘာမှ မလုပ်တဲ့သူတွေ ရှိတယ်။ကိုယ့်ကိုကိုယ် Extrovert အပြင်စွဲ လို့ ပြောပြီးလူတိုင်းကို အနိုင်ယူတဲ့သူတွေ ရှိတယ်။ MBTI ကို မှားသုံးနေကြတယ်။ MBTI ဆိုတာ ဆင်ခြေ မဟုတ်ပါဘူး။ကိုယ့်ကိုကိုယ် နားလည်ဖို့ ကိရိယာပါ။ “ငါက INFJ ဆိုတော့ လူနည်းနည်းပဲ ပေါင်းတာ”ဒါ MBTI ကို ဆင်ခြေ အဖြစ် သုံးနေတာပါ။ “ငါက INFJ ဆိုတော့ လူတွေနဲ့ ပေါင်းပြီးရင်ကိုယ့်ဘာသာ အားပြန်ဖြည့်ဖို့ အချိန် လိုတယ်”ဒါ MBTI ကို ကိရိယာ အဖြစ် သုံးတာပါ။ Isabel Briggs Myers နဲ့ Katharine Cook Briggs —မိသားစု ၂ ယောက်

ဒါ မြင်တတ်တဲ့ နေ့ကိုယ့် team ပြောင်းပါတယ်။ကိုယ့် relationship ပြောင်းပါတယ်။ကိုယ့်ဘဝ ပြောင်းပါတယ်။ Read More »

ဒါ သိတဲ့သူလူတွေကြောင့် စိတ်ညစ်ရတာ နည်းပါတယ်။ဒါ သိတဲ့သူလူတွေကို ဖတ်တတ်ပါတယ်။

လူတွေ ကိုယ့်လိုပဲ တွေးတယ်လို့ ထင်လား။ဒါ အကြီးမားဆုံး အထင်လွဲပါ။ ကိုယ် ဒီလို ခံစားတယ် ဆိုတော့သူလည်း ဒီလို ခံစားမယ်လို့ ထင်တယ်။ကိုယ့်အတွက် အရေးကြီးတာ ဆိုတော့သူ့အတွက်လည်း အရေးကြီးမယ်လို့ ထင်တယ်။ မဟုတ်ပါဘူး။ စိတ်ပညာမှာ ဒါကိုFalse Consensus Effect (မှားယွင်းတဲ့ သဘောတူညီမှု) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ကိုယ် ယုံကြည်တာကို လူအများစုလည်း ယုံကြည်တယ်လို့အလိုအလျောက် ထင်မိတာပါ။ ဒါကြောင့် boss က “ဒါ ရှင်းနေတာပဲ” ပြောတယ်။တကယ်က ဝန်ထမ်း ဘယ်သူမှ မရှင်းဘူး။Boss အတွက် ရှင်းတာနဲ့လူတိုင်းအတွက် ရှင်းတာ မတူပါဘူး။ နောက်တစ်ခု လူတွေ မသိသေးတာ ရှိပါတယ်။ လူတွေ ဆုံးဖြတ်ချက် ချပြီးမှအကြောင်းပြချက် ရှာတာပါ။ “ကျွန်တော် စဉ်းစားပြီးမှ ဆုံးဖြတ်တာ” ပြောတယ်။တကယ်က

ဒါ သိတဲ့သူလူတွေကြောင့် စိတ်ညစ်ရတာ နည်းပါတယ်။ဒါ သိတဲ့သူလူတွေကို ဖတ်တတ်ပါတယ်။ Read More »

စေတနာ ကောင်းတယ်။ဒါပေမယ့် နယ်နိမိတ်မဲ့ စေတနာကကိုယ့်ကိုကိုယ် ဖျက်ဆီးပါတယ်။

စေတနာ ဝေဒနာ ဖြစ်ဖူးလား။ ကူညီချင်လို့ ကူညီတယ်။ပေးချင်လို့ ပေးတယ်။ကောင်းစေချင်လို့ ပြောတယ်။ ပြီးတော့ ကိုယ်ပဲ နာသွားတယ်။ သူငယ်ချင်းကို ငွေချေးတယ်။ စေတနာနဲ့။ပြန်တောင်းရတော့ ကိုယ်က လူဆိုးဖြစ်သွားတယ်။ Team အတွက် ညမအိပ်ဘဲ လုပ်ပေးတယ်။ကျေးဇူးတင်တဲ့သူ တစ်ယောက်မှ မရှိဘူး။ ဝန်ထမ်းကို ယုံကြည်မှုအပြည့်ပေးအလုပ်အကုန် အပ်လိုက်တယ်။သူ မပြောမဆို ထွက်သွားတော့ဒုက္ခတွေရောက်တယ်။ ပြီးတော့ ကိုယ့်ကိုကိုယ် မေးမိတယ်။“စေတနာ ထားတာ မှားသွားတာလား” မမှားပါဘူး။စေတနာ ထားပုံ မှားသွားတာပါ။ စေတနာ ဝေဒနာ ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်း ၃ ခု ရှိပါတယ်။ ပထမ — နယ်နိမိတ် မရှိဘူး။ ပေးတယ်။ဒါပေမယ့် ဘယ်လောက်ထိ ပေးမလဲသတ်မှတ်မထားဘူး။ကူညီတယ်။ဒါပေမယ့် ဘယ်အထိ ကူညီမလဲ မပြောထားဘူး။ နယ်နိမိတ် မရှိတဲ့ စေတနာကကိုယ့်ကိုကိုယ် ဒုက္ခပေးတာပါ။ဝေဒနာတွေပဲ

စေတနာ ကောင်းတယ်။ဒါပေမယ့် နယ်နိမိတ်မဲ့ စေတနာကကိုယ့်ကိုကိုယ် ဖျက်ဆီးပါတယ်။ Read More »

AI agent က လက်တွေ့ အဖြေ ဖြစ်လာပါပြီ။

၂၀၂၆ ကတော့ AI Agent တွေခေတ်ပါ။ အရင်လို စကားပြောပြန်ဖြေမဟုတ်တော့ဘူး။AI agent ဆိုတာကိုယ့်ကိုယ်စား တွေးပြီးလုပ်ပေးနိုင်တဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ် ဝန်ထမ်းပါ။ ChatGPT ကို မေးရင် ဖြေတယ်။ဒါ chatbot။ AI agent ကို ခိုင်းရင်ကိုယ့်ကိုယ်စား အဆင့်ဆင့် စီစဉ်ပြီး လုပ်ပေးတယ်။ဒါ agent ပါ။ အဓိကကွာတာကChatbot က မေးမှ ဖြေတယ်။မေးတာ ရပ်ရင် ရပ်တယ်။Agent က ပန်းတိုင် ပြောလိုက်ရုံနဲ့ဘယ်လို ရောက်မလဲ ကိုယ်တိုင် ရှာတယ်။အဆင့်တွေ ခွဲတယ်။Tool ကိရိယာတွေ သုံးတယ်။မှားရင် ပြန်ပြင်တယ်။ပြီးတဲ့အထိ ဆက်လုပ်တယ်။ ဥပမာ ပြောရရင် —“ဒီသီတင်းပတ် ဖောက်သည်တွေဆီfollow-up email ပို့ပေး” ပြောလိုက်ရုံပဲ။ Agent က ဖောက်သည် စာရင်း ဆွဲထုတ်တယ်။တစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့

AI agent က လက်တွေ့ အဖြေ ဖြစ်လာပါပြီ။ Read More »

သုံးခုလုံး ပြင်ဆင်ပြီးတဲ့ နေ့ကိုယ့်ကို ရပ်တန့်လို့ ရမယ့် အရာ မရှိတော့ဘူး။

ဒီ ၃ ခု မရှိဘဲ ဒီနေ့လိုအခြေအနေမှာလွယ်ကူဖို့ခက်တယ်။ တစ်ခုပဲ ရှိရင် ခက်မယ်။နှစ်ခု ရှိရင် ကောင်းမယ်။သုံးခု ရှိရင် ရပ်လို့ မရတော့ဘူး။တိုးတက်မှုမြန်နှုန်းမြင့်မယ်။ Mastery ဆိုတာ ကိုယ် ကျွမ်းကျင်မှုတစ်ခုကိုနက်နက်နဲနဲ တတ်တာ။ပညာတတ်ရုံတင်မဟုတ်ဘူး။နက်နက်နဲနဲကျွမ်းကျင်တာ။မေးလိုက်ရင် ဘယ်သူ့ထက်မဆိုရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖြေနိုင်တဲ့ အဆင့်။ ဒါ မရှိဘဲ Marketing လုပ်ရင်ဗလာကို ထုပ်ပိုးနေတာနဲ့တူမယ်။ဝယ်တဲ့သူ တစ်ခါ ဝယ်ပြီး ပြန်မလာတော့ဘူး။ ဒါ မရှိဘဲ Management လုပ်ရင်ဘာခိုင်းရမလဲ ကိုယ်တိုင် မသိဘူး။Team က ဘယ်ဘက် သွားရမလဲ မသိတော့ဘူး။ Mastery ဆိုတာ ၁၀ ခု တတ်တာ မဟုတ်ဘူး။၁ ခုကို ၁၀ ဆ နက်အောင် တတ်တာ။ ဒုတိယကတော့ Marketing ပါ။Marketing ဆိုတာ ကြော်ငြာ

သုံးခုလုံး ပြင်ဆင်ပြီးတဲ့ နေ့ကိုယ့်ကို ရပ်တန့်လို့ ရမယ့် အရာ မရှိတော့ဘူး။ Read More »

လူတွေကို ဖတ်တတ်တဲ့သူ talent ရှိလို့ မဟုတ်ဘူး။Framework ရှိလို့။

လူတစ်ယောက်ကို ၅ မိနစ်အတွင်း ဖတ်တတ်ရင်ဘဝ ပြောင်းတယ်။ လူတွေကို ကြည့်ပြီး “ဒီလူ ဘာလို့ ဒီလိုလဲ” မေးဖူးလား။တစ်ချို့ စကားမပြော။ တစ်ချို့ ရပ်မနေနိုင်။တစ်ချို့ အစီအစဉ် မရှိဘဲ မနေနိုင်။တစ်ချို့ အစီအစဉ် ဆိုတာ မသိဘူး။ ဒါ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး မဟုတ်ဘူး။ဒါ personality structure။ စိတ်ပညာမှာ အသုံးအဝင်ဆုံး personality model ရှိတယ်။OCEAN လို့ ခေါ်တယ်။ Big Five လို့လည်း ခေါ်တယ်။နိုင်ငံပေါင်း ၅၀ ကျော်မှာ သုတေသန လုပ်ပြီး verify လုပ်ထားတာ။Horoscope မဟုတ်ဘူး။ Science။ လူတိုင်းမှာ ဒီ ၅ ခု ရှိတယ်။ အနိမ့်အမြင့် ကွာတယ်။ O — Openness။ အတွေ့အကြုံသစ်

လူတွေကို ဖတ်တတ်တဲ့သူ talent ရှိလို့ မဟုတ်ဘူး။Framework ရှိလို့။ Read More »

ကိုယ် ထိုက်တန်တယ်ဆိုတာ ယုံစရာ မလိုဘူး။ထိုက်တန်တဲ့ နေရာမှာ နေကြဖို့ ကိုယ့်ကိုကိုယ် ခွင့်ပြုဖို့ပဲ လိုတယ်။

ကိုယ်ထင်ထားတာထက် ပိုကောင်းတဲ့ အရာ ရလာရင်ဖျက်ချင်လာတယ်။ဒါ ကံဆိုးတာ မဟုတ်ဘူး။ဒါ ကိုယ့်ဦးနှောက်က လုပ်နေတာ။ Self-sabotage အကြောင်းပြောပြမယ်။ ပိုက်ဆံ ပိုရလာတယ်။စုဖို့ အကြောင်းပြချက် ရှိတယ်။ဒါပေမယ့် ရလာတာနဲ့ အကုန်သုံးလိုက်တယ်။ဖြုန်းလိုက်တယ်။ မလိုအပ်တာ ဝယ်လိုက်တယ်။ပြီးတော့ “ငါ ငွေ စု မရဘူး” လို့ ပြောတယ်။ Relationship ကောင်းနေတယ်။ချစ်တဲ့သူက ကိုယ့်ကို ကောင်းကောင်း ဆက်ဆံတယ်။ဒါပေမယ့် ရုတ်တရက် ရန်စမိတယ်။အကြောင်းမဲ့ သံသယ ဝင်မိတယ်။ပြီးတော့ ပျက်သွားရင် “ငါ နဲ့ လူက မကိုက်တာပဲ” လို့ ပြောတယ်။ Business ကောင်းလာတယ်။ဖောက်သည် တိုးလာတယ်။ ဝင်ငွေ တက်လာတယ်။ဒါပေမယ့် ရုတ်တရက် ဆိုးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချမိတယ်။ပြီးတော့ “လုပ်ငန်းက မလွယ်ဘူး” လို့ ပြောတယ်။ Pattern ကို

ကိုယ် ထိုက်တန်တယ်ဆိုတာ ယုံစရာ မလိုဘူး။ထိုက်တန်တဲ့ နေရာမှာ နေကြဖို့ ကိုယ့်ကိုကိုယ် ခွင့်ပြုဖို့ပဲ လိုတယ်။ Read More »

မသိတဲ့သူကတော့ — ကိုယ့်ထဲက ရန်သူနဲ့ ကိုယ်ပဲ တိုက်နေရမယ်။ဘဝတစ်သက်လုံး။

ကိုယ့်ကိုကိုယ် သိတယ်ထင်တဲ့သူ အများကြီး ရှိတယ်။ကိုယ့်ကိုကိုယ် တကယ်သိတဲ့သူ ရှားတယ်။ Psychoanalysis ဆိုတာစိတ်ကိုခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာတဲ့ပညာ။ Sigmund Freud။ စိတ်ပညာရဲ့ ဖခင်။သူ တွေ့ခဲ့တာ ရိုးရှင်းတယ်။လူတွေရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် အများစုက သိစိတ်ကနေ မလာဘူး။မသိစိတ်ကနေ လာတယ်။ ကိုယ် ဘာလို့ ဒီလူကို ကြိုက်မိတယ်ဆိုတာ — ကိုယ် မသိဘူး။ကိုယ် ဘာလို့ ဒီအလုပ်ကို ကြောက်တယ်ဆိုတာ — ကိုယ် မသိဘူး။ကိုယ် ဘာလို့ အောင်မြင်တော့မယ်ဆိုရင် ကိုယ့်ကိုကိုယ် ဖျက်မိတယ်ဆိုတာ — ကိုယ် မသိဘူး။ အဖြေက မသိစိတ်ထဲမှာ ရှိနေတယ်။ Freud က လူ့စိတ်ကို ၃ ပိုင်း ခွဲတယ်။ Id — လိုချင်တာ ချက်ချင်း ရချင်တဲ့ အပိုင်း။ငတ်ရင် စားချင်တယ်။

မသိတဲ့သူကတော့ — ကိုယ့်ထဲက ရန်သူနဲ့ ကိုယ်ပဲ တိုက်နေရမယ်။ဘဝတစ်သက်လုံး။ Read More »

ကိုယ့်ဦးနှောက်ကို သိတဲ့သူ ဆုံးဖြတ်ချက် မှားနည်းတယ်။ကိုယ့်ဦးနှောက်ကို မသိတဲ့သူ — ခံစားချက်ရဲ့ ကျွန် ဖြစ်နေမယ်။

ကိုယ့်ဦးနှောက်ထဲမှာ လူ ၂ ယောက် ရှိတယ်။တစ်ယောက်က မြန်တယ်။ တစ်ယောက်က နှေးတယ်။ပြဿနာက — မြန်တဲ့သူက အမြဲ အနိုင်ယူတယ်။ Daniel Kahneman။ Nobel ဆုရ စိတ်ပညာရှင်။နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် သုတေသန လုပ်ပြီး တွေ့ခဲ့တာ —လူတွေ ဆုံးဖြတ်ချက် ချတာ ကိုယ်ထင်သလောက် ယုတ္တိမကျဘူး။ System 1 — မြန်တယ်။ အလိုအလျောက် ဖြစ်တယ်။ ခံစားချက်နဲ့ သွားတယ်။System 2 — နှေးတယ်။ အားစိုက်ရတယ်။ တွေးပြီးမှ ဖြေတယ်။ ကိုယ် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ၉၀% က System 1 ကနေ လာတယ်။တွေးပြီး ဆုံးဖြတ်တယ်လို့ ထင်တယ်။တကယ်က ခံစားပြီး ဆုံးဖြတ်တာ။ ပြီးမှ အကြောင်းပြချက်

ကိုယ့်ဦးနှောက်ကို သိတဲ့သူ ဆုံးဖြတ်ချက် မှားနည်းတယ်။ကိုယ့်ဦးနှောက်ကို မသိတဲ့သူ — ခံစားချက်ရဲ့ ကျွန် ဖြစ်နေမယ်။ Read More »